Kripto Vergi Düzenlemesinde Yeni Aşama: Komisyondan Geçti ama Belirsizlikler Sürüyor

Türkiye’de kripto varlıklara yönelik vergi düzenlemesi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen maddelerle yeni bir aşamaya geçti. Sürece ilişkin ilk değerlendirmeler piyasada farklı şekillerde yorumlanırken, COINTURK’te de dikkat çekildiği üzere yatırımcıların odaklandığı ana başlık yalnızca işlem vergisi değil, aynı zamanda global platformlar ve zincir üstü işlemlerin nasıl vergilendirileceği oldu. TBMM’de paylaşılan resmî teklif metnine göre kripto varlık satış ve transfer işlemleri için “on binde 3” oranında işlem vergisi öngörülüyor.

Teklifte yer alan düzenleme, Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlar üzerinden yapılan işlemleri doğrudan ilgilendiriyor. Resmî metne göre verginin mükellefi yatırımcı değil, kripto varlık hizmet sağlayıcıları olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte sektör temsilcileri ve yatırımcılar, bu maliyetin uygulamada komisyonlara veya işlem ücretlerine yansıtılıp yansıtılmayacağını yakından izliyor. Teklifte ayrıca Cumhurbaşkanı’na bu oranı sıfıra kadar indirme veya beş katına kadar artırma yetkisi de veriliyor.

Düzenlemenin dikkat çeken ikinci ayağı ise gelir vergisi tarafında şekilleniyor. TBMM’nin duyurusuna göre Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlarda kripto işlemlerinden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden platformlar tarafından üçer aylık dönemler itibarıyla yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılması öngörülüyor. Aynı düzenlemede, aynı tür kripto varlıklarda oluşan zararların takvim yılı içinde izleyen dönemlerin matrahından mahsup edilebilmesi ve alış bedelinin FIFO yöntemine göre hesaplanması da yer alıyor.

Buna karşılık asıl tartışma, SPK’ya tabi platformlar dışındaki işlemlerde yoğunlaşıyor. Teklif metninde, bu kapsama girmeyen kripto işlemlerinden elde edilen gelirlerin yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edileceği belirtiliyor. Bu ifade; global borsalarda yapılan işlemler, cüzdanlar arası transferler, DeFi gelirleri, staking, airdrop ve ödül mekanizmaları gibi alanlarda uygulamanın nasıl işleyeceğine dair daha ayrıntılı kılavuz ihtiyacını gündeme getiriyor. Mevcut aşamada resmî metin ana çerçeveyi çizse de, uygulamanın nasıl yürütüleceği konusunda ikincil düzenlemeler belirleyici olacak gibi görünüyor.

Piyasadaki kafa karışıklığının temel nedeni de burada ortaya çıkıyor. Yatırımcılar, özellikle yurt dışı borsalarda tutulan bakiyelerin Türkiye’ye aktarılması halinde hangi unsurun “kazanç”, hangisinin “ana para”, hangisinin ise ispat gerektiren maliyet kalemi sayılacağını sorguluyor. Teklifte platformlar arası aktarımlarda alış bedeli ve alış tarihinin yeni platforma bildirilmesine ilişkin hükümler bulunurken, platforma ilk kez transfer edilen varlıklarda yatırımcının beyanının tevsik edilmesi kaydıyla esas alınacağı belirtiliyor. Bu detaylar, ilerleyen süreçte kayıt düzeninin ve belge sunumunun çok daha önemli hale gelebileceğine işaret ediyor.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri de komisyon sürecinin ardından yaptığı açıklamada, kripto varlıklar gibi gelişmekte olan alanlarda yasal düzenleme çalışmalarının doğal olduğunu ve kamuoyundaki görüşlerin yakından takip edildiğini vurguladı. Bu açıklama, düzenlemenin nihai uygulama biçiminin henüz tamamen kapanmadığı, sektörün ve yatırımcıların geri bildirimlerinin sonraki aşamalarda etkili olabileceği yönünde yorumlanıyor.

Önümüzdeki dönemde piyasaların asıl izleyeceği konu, düzenlemenin yasama sürecindeki sonraki adımları ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanacak uygulama esasları olacak. Çünkü mevcut tablo, yerel platformlarda işlem vergisini büyük ölçüde netleştirirken; global borsa işlemleri, zincir üstü kazançlar ve bireysel beyan yükümlülükleri tarafında hâlâ gri alanlar bulunduğunu gösteriyor. COINTURK’ün de gündeme taşıdığı bu başlık, Türkiye’de kripto yatırımcısının vergi tarafında artık yalnızca oranları değil, ispat ve kayıt yükümlülüklerini de daha yakından takip edeceği yeni bir döneme işaret ediyor.